ArchivoltaLogo magazynu Archivolta

Aktualnie przeglądają Państwo zbiór naszych numerów archiwalnych

Powróć do strony głównej: powrót

Okładka archiwalnego numeru Archivolty

numer archiwalny:
ARCHIVOLTA 4(52)/2011, październik - grudzień 2011

  • WEST CHELSEA HIGH LINE, HL23
    KATERINA KASPAR GORYCZKA
  • OD CORBUSIERA DO NOUVELA
    ROZMOWA Z WOJCIECHEM LEŚNIKOWSKIM
  • BRAMY CZASU AWIACJI
    KRZYSZTOF WIELGUS
  • MUZEUM ARMII KRAJOWEJ W KRAKOWIE
    RYSZARD JURKOWSKI

Słowo wstępne

Postawa duchowa architekta

Architekt nie po to buduje, by zdobyć grosz na swoje potrzeby wegetatywne, ale po to, by przez zbliżenie się do celów idealnych – nieść szczęście dla ludzkości.
/Juliusz Żórawski/

Tytuł do niniejszych rozważań zaczerpnąłem z odczytu prof. Juliusza Żórawskiego wygłoszonego 64 lata temu. Autor w 1927 roku uzyskał na Politechnice Warszawskiej dyplom inż. architekta - z wynikiem bardzo dobrym. W trudnych latach niemieckiej okupacji, pod kierunkiem Władysława Tatarkiewicza, obronił pracę doktorską i zgłosił pracę habilitacyjną pt. "Wstęp do projektowania". W 1946 roku, pracując na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej, uzyskał tytuł profesorski. W 1952 roku opublikował bazującą na pracy doktorskiej książkę pt. "O budowie formy architektonicznej".

Przed II wojną światową realizował (głównie w Warszawie) awangardowe budynki mieszkalne, projektowane w oparciu o pięć zasad nowoczesnej architektury, sformułowanych przez Le Corbusiera. Po wojnie kierował biurami projektowymi w Krakowie.

Zdaniem Żórawskiego piękno jest zawarte w intelekcie twórcy, jest właściwością intelektu, jest jego stałym usposobieniem. Uważał też, że zdolności tworzenia piękna nie można się nauczyć, ale i nie można jej stracić, można jej tylko nie wyzyskać. Do stałego usposobienia duszy zalicza więc tworzenie piękna, inteligencję, ale także... tępotę umysłową. Do zmiennych usposobień duszy - czyli takich, które można utracić lub rozwinąć - zaliczył: mądrość, odwagę, pobożność i silną wolę. Żórawski podzielił architektów na heroików – walczących o swe ideały, dla siebie, dla celów idealnych, oraz na wegetatywnych – budujących li tylko dla zarobku. W 1967 roku, w obszernym eseju "O architekturze zaangażowanej", pisze, że: projektowanie architektoniczne powinno się dostosowywać do wielkich powojennych przemian społecznych, politycznych i ekonomicznych. Przyszłej nowoczesnej architekturze przeznaczał istotną rolę w ochronie środowiska naturalnego. Minęły dwa pokolenia od tego czasu, a refleksje Żórawskiego nie straciły na aktualności.

Być może każde pokolenie - także architektów – musi stawiać czoła różnym zewnętrznym, trudnym uwarunkowaniom. Rodzima architektura już 100 lat temu szukała swojej tożsamości. Po II wojnie światowej trzeba było przetrzymać narzucany odgórnie socrealizm - narodowy w formie, socjalistyczny w treści. A od pojawienia się postmodernizmu, przez styl międzynarodowy, zachować tożsamość jest nam jeszcze trudniej. Niepokojące przemiany w tym zakresie widać dziś aż nadto wyraźnie - dotyczy to zarówno miast, jak i wsi. Wydaje się, że już dziś trudno mówić o architekturze polskiej wsi...

6 października, dzięki mecenatowi grupy Saint-Gobain, odbyło się w Warszawie spotkanie czołowych polskich architektów, którzy dyskutowali nt. stanu architektury polskiej i jej przyszłości. Szczególnym zagrożeniem jawi się globalizacja, informatyzacja, rozwój myśli konstrukcyjnej i coraz to nowe materiały i technologie dla budownictwa. Z drugiej strony nowe wymagania stawia przed architektami potrzeba dostosowania się do wymogów tzw. zrównoważonego rozwoju. Otaczający nas świat przyśpiesza w każdej niemal dziedzinie. Dziś architekt, nie chcąc "szkodzić" inwestorowi i środowisku, musi - tak jak lekarz - stale doskonalić swą wiedzę! Jakże częsta chęć autokreacji i autoprezentacji winna ustąpić społecznej przydatności i racjonalności. A Żórawski mógłby zawołać dziś wielkim głosem - potrzeba nam więcej heroików.

zdjęcie Redaktora Naczelnego prowadzącego wybrany numer

Redaktor Naczelny
dr hab. inż. arch. Jan Kurek


Spis treści numeru

12-21
Od Corbusiera do Nouvela. Rozmowa z Wojciechem Leśnikowskim
22-29
System budownictwa mieszkalnego. Wojciech Leśnikowski
30-33
West Chelsea High Line, HL23. Katerina Kaspar Goryczka
34-37
Woda jako miejsce do życia i zamieszkania. Anna Kołodziej
38-39
Panel dyskusyjny Jansen w Centrum Nauki Kopernik. Artur Pawelec
40-49
Bramy czasu awiacji. Krzysztof Wielgus
50-55
Muzeum Armii Krajowej w Krakowie. Ryszard Jurkowski
56-58
Architektura kompromisu. ArC2 Fabryka Projektowa
59
SAN-em po architekturze
60-63
Arkat dwa projekty
64-65
Modernizacja płaszcza obwodowego z wykorzystaniem elewacji wentylowanej. CETRIS /artykuł sponsorowany/
66-69
Skróty artykułów w języku angielskim

Wybrane artykuły naukowe (dostępne w języku polskim i angielskim):

Przegląd zawartość numeru 4(52)/2011
Contents review of issue:


Wybrane artykuły

  • System budownictwa mieszkalnego dla rynku globalnego - str. 1
  • System budownictwa mieszkalnego dla rynku globalnego - str. 2
  • System budownictwa mieszkalnego dla rynku globalnego - str. 3
  • System budownictwa mieszkalnego dla rynku globalnego - str. 4
  • System budownictwa mieszkalnego dla rynku globalnego - str. 5
  • System budownictwa mieszkalnego dla rynku globalnego - str. 6
  • System budownictwa mieszkalnego dla rynku globalnego - str. 7
  • System budownictwa mieszkalnego dla rynku globalnego - str. 8
  • West Chelsea, High Line - str. 1
  • West Chelsea, High Line - str. 2
  • West Chelsea, High Line - str. 3
  • West Chelsea, High Line - str. 4
  • Woda jako miejsce życia i zamieszkania - str. 1
  • Woda jako miejsce życia i zamieszkania - str. 2
  • Woda jako miejsce życia i zamieszkania - str. 3
  • Woda jako miejsce życia i zamieszkania - str. 4

Copyright © 1999-2009 Archivolta.com.pl | Webdesign: Gabriel Zastawnik